Visie, Missie en Doelstellingen Print E-mail
Algemeen Kader

Vanaf de jaren negentig werden computers langzaam maar zeker onmisbaar. Zowel jong als oud, zowel op het werk als in onze vrije tijd, zowel in omgang met vrienden als met de overheid worden we geconfronteerd met nieuwe media en technologieën. Ze zijn niet meer weg te denken uit onze samenleving. Maar tegelijkertijd moet ook worden vastgesteld dat nog lang niet iedereen toegang heeft tot die nieuwe informatie- en communicatiemiddelen. En toegang is niet enkel het hebben van een computer of andere ICT, maar ook het bezit van vaardigheden om hiermee om te gaan.

Op welke vlakken deze digitale kloof zich manifesteert en wat er de oorzaken van zijn, is met andere woorden een complex gegeven. Zo is één aspect van de digitale kloof de materiële toegang tot ICT of de digitale kloof van de eerste graad. Dit is het beschikken over hardware, software en een internetaansluiting. Om die drempel te verlagen zijn er al initiatieven genomen door de verschillende overheden. Helaas zijn die projecten niet voldoende op elkaar afgestemd. Bovendien is een andere noodzaak, het sociaal internettarief, nog niet verwezenlijkt.

Naast de materiële toegang is er ook een digitale kloof van de tweede graad die in het teken staat van het verwerven van digitale vaardigheden in functie van de eigen leefwereld. Dit heeft te maken met motivatie en met sociale en cognitieve vaardigheden. Die competenties zijn nauw verbonden met de informatievaardigheden van de klassieke geletterdheid. Laaggeletterdheid treft immers nog steeds 10 % van de Vlaamse bevolking. Aangepaste tools voor deze doelgroep zijn noodzakelijk
[Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid, Aanbevelingen inzake digitale kloof voor de Vlaamse regering, maart 2009]. Ook de toegankelijkheid van ICT voor mensen met een fysieke en mentale handicap moet een blijvend aandachtspunt blijven.

Er zijn dus verschillende reden waarom mensen geen nieuwe technologieën bezitten of niet weten hoe ze er gebruik van moeten maken. Vaak kampen ze ook met een of andere vorm van sociale uitsluiting. Zo worden ze dus dikwijls met meerdere problemen tegelijk geconfronteerd. De digitale kloof loopt vaak parallel met de sociale kloof en versterkt deze.

De afgelopen jaren zijn er in Vlaanderen tal van initiatieven ontstaan om de toegang van het brede publiek en van kansengroepen tot de nieuwe media aanzienlijk te vergemakkelijken. De initiatieven zijn echter erg versnipperd. En bij de overheid ontbreekt voorlopig ook een heldere visie en concrete aanpak om hieraan iets te doen.


Missie

Het Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid (VSNG) is een netwerk van organisaties dat de digitale kloof wil overbruggen. Het streeft naar e-inclusie, dat wil zeggen een gelijke toegang en beschikbaarheid van nieuwe technologieën tegen een betaalbare prijs. Tot het netwerk behoren vzw’s, steden en gemeenten, bibliotheken, OCMW’s, openbare computerruimten, onderwijs-, onderzoeksinstellingen en bedrijven.
[Deze lijst is niet-limitatief] Het VSNG staat open voor iedereen die zich principieel in zijn visie en missie herkent.

Door kennisuitwisseling tussen de aangesloten leden wil het steunpunt groeien tot een kenniscentrum op vlak van e-inclusie. Het VSNG wil deze knowhow vervolgens ook ter beschikking stellen van de overheid, onderzoeksgroepen en het werkveld om gezamenlijk een beleid uit te stippelen.

Het VSNG wil de aangesloten leden ondersteunen en zo de drempels wegwerken die e-inclusie in de weg staan. Die drempels situeren zich zowel op vlak van motivatie van de gebruiker, de infrastructuur (hard- en software), content en diensten, graad en aard geletterdheid, de sociale ondersteuning en het beleid.
[Clement, A. & Shade L.R. (2000). The Acces Rainbow: Conceptualizing Universal Access to the Information/Communication Infrastructure. In M. Gustein (Ed.), Community Informatics: Enabling Communities with Information and Communication Technologies (pp. 32-51). Hershey: Idea Group Publishing.]



Visie

Nieuwe media kunnen zorgen voor sociale inclusie en kunnen de zelfredzaamheid – empowerment - van kansengroepen bevorderen. Dat is de basisidee van het VSNG. Onze aandacht gaat in het bijzonder naar 'digitale kansengroepen'. We denken daarbij aan jongeren en ouderen, personen met een laag inkomen of een lage scholingsgraad, mensen uit (kans)armoede, andersvaliden, mensen van allochtone afkomst, mensen die beroepshalve niet met ICT in contact komen, …

 

Het VSNG is voorstander van een bottom-up benadering. We vertrekken van de opgebouwde ervaringen van verschillende actoren in het werkveld. Hun expertise willen we vervolgens delen op overlegmomenten op beleidsniveau, zodat het beleid ook effectief tegemoet komt aan de reële noden van de verschillende organisaties. Om hierin succesvol te zijn, is het belang van netwerken niet te onderschatten.

Deze netwerken situeren zich op vier niveaus:

• Basis: lokale initiatieven
• Overkoepelende initiatieven die aanleunen bij het werkveld rond de digitale kloof en/of die belangrijk zijn voor het bereik van specifieke doelgroepen
• Onderzoeksinstellingen
• Verschillende overheden, zowel op stedelijk, provinciaal, gewestelijk en federaal niveau.

De digitale kloof is een horizontale problematiek die bij verschillende bevoegdheden van de overheid opduikt. Daarom willen we bevoegdheidsoverschrijdend werken. Om de verschillende partners bij elkaar te brengen, de kennis te delen en te centraliseren en om beslissingen te nemen, pleiten we voor één aanspreekpunt, in de vorm van één bevoegdheid ‘Digitale kloof’.

Het VSNG heeft de overtuiging dat die visie de efficiëntie van alle betrokken actoren verhoogt, dit niet alleen op inhoudelijk, maar ook op methodisch vlak.



Doelstellingen van het Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid

Om bij te dragen aan het dichten van de digitale kloof stelt het VSNG zich volgende doelen:

1. Het VSNG wil een netwerk vormen van projecten en organisaties uit alle professionele sectoren die zich actief inzetten om de digitale kloof te dichten

  •  Als netwerk wil het VSNG methodieken en praktijkervaringen uitwisselen tussen de leden van het netwerk met het oog op standaardisatie.
  •  Als netwerk wil het VSNG organisaties en andere actoren sensibiliseren om acties te ondernemen met betrekking tot de digitale kloof 
  • Als netwerk wil het VSNG meer zichtbaarheid geven aan projecten op het terrein van de digitale geletterdheid


2. Het VSNG wil meewerken aan de kwaliteit van het werkveld

  • Door het uitbouwen van een kenniscentrum en informatiepunt rond het thema digitale kloof
  • Door het mee helpen ontwikkelen van een kwaliteitslabel of -labels voor het werkveld


3. Het VSNG wil als gesprekspartner optreden bij de verschillende stedelijke, provinciale, Vlaamse en federale overheden
 
  • Om de belangen van de initiatieven die het vertegenwoordigt te behartigen
  • Om mee gestalte te geven aan het overheidsbeleid inzake digitale kloof
  • Door meer aandacht voor het thema op te eisen in de media
 


Namens de Stuurgroep Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid


Contactgegevens

Lieve De Gols, voorzitter Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid en coördinator van LINK in de KABEL lieve.degols@linkindekabel.be

Laure Van Hoecke, stafmedewerker Vlaams Steunpunt Nieuwe Geletterdheid
laure.van.hoecke@linc-vzw.be, 016 31 66 04